Prof. Dr. Çağlar Çuhadaroğlu | Göğüs Hastalıkları ve Uyku Bozuklukları Uzmanı

covid 19   YouTube icon

Uykusuzluk (İnsomnia) Nedir?

Uykuya dalmakta veya uykuyu sürdürmekte güçlük veya uykunun dinlendirici olmaması gibi şikâyetler "uykusuzluk" olarak tanımlanır. Yetişkinlerin yüzde 10–15'inin süregen ve ciddi uykusuzluk tarifi son derece yaygındır. İlerleyen yaşlarda ve kadınlarda daha yaygındır. Uykunun zamanı ve süresi altta yatan hemeostatik uyku sürdürümü ve sirkadiyen (biyolojik saat) süreçlerle belirlenir. Uykusuzluk, bilişsel ve psikomotor performans kaybı, düşük yaşam kalitesi, artmış sağlık harcamaları, artmış iş okul devamsızlığı ve artmış duygudurum ve anksiyete bozuklukları veya madde kullanımı ile ilişkilidir.

uykusuzluk

Akut Uykusuzluk Nedir?

Genellikle 1 gün ila 3 hafta sürer. Yabancı mekânda bulunma, durumsal stres, akut tıbbi hastalık veya ağrı, vardiyalı çalışma, kafein veya alkol kullanma nedenleri ile oluşabilir. Yanlış öğrenilmiş davranışlar ve uykuya dair kaygı duyma, (şartlanılmış uykusuzluk) gibi sebepler ile uykusuzluk kendi kendine kötüleştiren döngü üretmez ise genellikle zaman ile düzelir. Tedavide altta yatan neden çözülmelidir. Birkaç günden uzun süren uykusuzluklarda uzman hekim kontrolünde medikal tedavi başlanmalıdır. Stres azaltıcı teknikler önerilmelidir.

Kronik Uykusuzluk Nedir?

Birincil kronik uyku bozuklukları (tüm kronik uykusuzlukların yüzde 10–20 kadarıdır)

Kronik uykusuzluk 3 alt tipten oluşur.

  • Şartlanmaya bağlı veya psikofizyolojik uykusuzluk aslında uykusuzluk ve onun sonuçlarından korkunun yol açtığı bir anksiyete bozukluğudur.
  • Uyku durumunu yanlış algılama polisomnografik olarak kaydedilen uyku ile hastanın algıladığı uyku arasındaki bir tutarsızlık
  • İdiopatik uykusuzluk genellikle yaşam boyu sürer ve genellikle diğer nedenlerin dışlanmasıyla tanı konulur.
  • Tedavide bilişsel-davranışçı tekniklerin uzun dönemde en iyi etkinliğe sahip olduğu gösterilmiştir.

İkincil Kronik Uyku Bozuklukları

  • Psikiyatrik Hastalıklar
  • Tüm uykusuzlukların yüzde 50den fazlası olarak kronik uykusuzluğun en yaygın nedenidir. Tedavi altta yatan psikiyatrik hastalığın etkili, iyi tolere edilen ajan ile tedavisi ile olabilmektedir.
  • Uyku Bozuklukları
  • Huzursuz Bacak Sendromu

Kadınlarda erkeklere göre iki daha fazla görülen yalnızca akşamları veya geceleri var olan yâda gündüz ile kıyaslandığında daha kötü olarak hissedilen daha çok bacaklarda hareketle hafifleyen uyuşma ve rahatsızlık şikâyetlerinden oluşan bir sendromdur. Şikâyetler uykusuzluk ile alevlenir. Altta yatan biyokimyasal ve anotomik patolojiler bilinmemektedir. Bununla birlikte kronik böbrek yetmezliği, demir eksikliği, romatoid artrit, antidepresan kullanımı ve gebelikte sekonder olarak ortaya çıkabilir. Medikal tedavi ile şikâyetler azaltılabilir.

Sirkadiyen Ritm Bozuklukları

Bedenin biyolojik saatinin gerçek saatin gösterdiği zamana uyumlu olmadığı bir hastalık grubudur. Bu durum uygun koşul ve zamanlarda uyumakta güçlük ve/veya uygunsuz gündüz vakitlerinde gündüz vakitlerinde uyuklamalara yol açar. Nöbet, istemli veya gece vardiyalı çalışan ya da zaman dilimine karşı seyahat eden kişilerin çoğunda yaygın bozukluktur.

  • Madde Kullanımı( alkol kafein)
  • İlaçlar/ Tıbbi /Nörolojik Bozukluklar

Ağrı, solunum yetmezliği, sık idrara çıkan uykusuzluk yapan en yaygın tıbbi nedenlerdendir. Parkinson hastalığı, Alzheimer hastalığı ve multiinfarkt demans gibi bozukluklar uyku merkezlerinde tutulumla uykusuzluk oluşturabilir. Antidepresanlar, dekonjestanlar, kortikosteroidler uykusuzluğa neden olabilir. Tedavi altta yatan neden tedavisi ile mümkün olabilmektedir.

Prof. Dr. Çağlar Çuhadaroğlu

Prof. Dr. Çağlar Çuhadaroğlu, (d. 1969Sivas), Türk Göğüs Hastalıkları ve Uyku Bozuklukları uzmanı. İstanbul Üniversitesi Tıp Fakültesi'nden mezun oldu.

caglarcuhadaroglu.com
Bu kategorideki diğerleri: Uyku Apnen var mı ? »

Ulusal Üyelikler

  • Uykuder
  • Türk Toraks Derneği
  • Multidisipliner Onkoloji Derneği
  • TUSAD
  • Akademik Solunum Derneği
  • TUTD
  • Spor Kardiyolojisi Derneği

İletişim

Adres:
Altunizade Mah. Yurtcan Sok. No: 1 Üsküdar / İstanbul 34662
Telefon
+90 212 304 44 44 | 216 649 44 44
e-Posta
caglar.cuhadaroglu@gmail.com